De diskette

Vroeger, ongeveer ten tijde van de laatste ijstijd, vond men het een goed idee om een belangrijk bestand te kopiëren naar een diskette en dat een backup te noemen. Immers, als je je originele bestand kwijt was, kon je het vanaf de diskette terug kopiëren. Als je geluk had. Diskettes zijn zo ongeveer het meest kwetsbare opslagmedium: als je er naar kijkt, doen ze het al niet meer en als je ze aanraakt, vallen ze bijna uit elkaar. Voor de duidelijkheid: vertrouw NOOIT op een diskette!

USB-stick

Tegenwoordig gebruikt bijna niemand diskettes meer om bestanden te transporteren, omdat USB-geheugensticks ingeburgerd zijn. Deze zijn al een stuk betrouwbaarder: er zitten geen mechanische onderdelen in, waardoor ze vele minder gevoelig zijn en dus minder snel kapot gaan. Bovendien zijn ze snel en hebben ze vaak meerdere Gigabytes aan capaciteit, dus kun je er veel bestanden op kwijt.

CD/DVD

Bijna iedere computer heeft ook wel een CD- en/of DVD-brander, soms al een Blu-raybrander. Op deze optische schijfjes kun je ook veel data kwijt, vooral op DVD en Blu-ray. DVD-schijfjes kosten bijna niets meer en zijn dus een zeer goedkoop backup-medium. Het nadeel is dat veel (goedkopere) merken CD’s/DVD’s aan slijtage onderhevig zijn. Als je pech hebt blijven ze maar een half jaar goed, als je geluk hebt meerdere jaren. Al je vertrouwen stellen in die ene backup-CD van zes jaar geleden is dus niet zo’n goed idee. Kopieer echt belangrijke bestanden, zoals digitale foto’s, regelmatig naar een nieuw schijfje en bewaar ze bij voorkeur ook op een ander medium. Voor een backup die steeds gewijzigd wordt, kun je natuurlijk herschrijfbare schijfjes nemen.

Externe harddisk/andere computer

Voor minder dan 100 euro koop je een externe harddisk met honderden GB’s opslagruimte. Ook deze schijven zijn snel, waardoor backuppen je niet veel tijd hoeft te kosten. Het voordeel is ook dat het bewaren van die honderden GB’s je fysiek erg weinig ruimte kost, terwijl een flinke stapel DVD-doosjes wat meer ruimte in kan nemen. Bovendien kun je de schijf desgewenst meenemen en op een andere plek op een computer aansluiten. Ook harde schijven kunnen natuurlijk kapot gaan, dus is het altijd goed om deze methode te combineren met een andere. In plaats van een extra harde schijf kun je ook een andere pc in huis gebruiken als backupserver als je een thuisnetwerk hebt.

Internet

Steeds meer websites bieden gratis opslagruimte aan, die je als backup kunt gebruiken voor je bestanden. Zelfs je Gmail-account kun je met wat werk gebruiken als online backupschijf. De voordelen: je krijgt gratis ruimte, de bestanden staan op een fysiek andere locatie, dus bij brand behoud je je backup en je kunt vanaf iedere computer met een internetverbinding bij je bestanden. Er zijn ook wel wat nadelen aan: je stalt je spullen in feite bij een vreemde, dus weet je nooit zeker wat de beheerders van die gratis opslagruimte met je spullen doen. Ook is het versturen van data via de meeste internetverbindingen niet bijzonder snel en doet je computer er dus een stuk langer over om grote bestanden naar een website te backuppen dan naar bijvoorbeeld een externe harddisk.

Natuurlijk zijn er nog allerlei andere backupmedia te bedenken, maar bovenstaande zijn wel de bekendste. Maak jij al backups? En waar zet jij ze op?

Wat is Search-Shield?

Stel dat je zoekt met Google op ‘Lurven’. Je krijgt standaard 10 resultaten in Google te zien. AVG Search-Shield opent ze onzichtbaar alle 10, ook al bezoek je er slechts één of geen. Mocht er een site met enge scripts o.i.d. tussen die 10 zitten, dan verschijnt achter dat zoekresultaat een icoontje om je te waarschuwen. In plaats van slechts die ene website waar je naar op zoek was, haalt je computer dan dus opeens 10 websites binnen, zonder dat je ze bekijkt. Search-Shield doet dit op iedere pagina met zoekresultaten, dus als je veel gebruik maakt van zoekmachines, komt het programma veel in actie.

Wat is nou het probleem?

Klinkt aardig, zou je zeggen. Je loopt minder risico dat je een malafide site bezoekt. Dat kan inderdaad waar zijn, alleen heeft deze methode zijn keerzijdes. Er zijn twee belangrijke bezwaren:

• Browsen vertraagd
  Diverse gebruikers melden op internet dat het zoeken trager gaat vanwege dit Search-Shield. Soms opent het zoekresultatenscherm veel trager doordat AVG interfereert, soms wordt het algemene browsen vertraagd doordat AVG nog zoekresultaten aan het scannen is. Weinig mensen zitten te wachten op een trage reactie van Google, Live Search of Yahoo.
• Diefstal dataverkeer en bandbreedte
  Doordat AVG Search-Shield vaak 10 sites binnenhaalt waar de gebruiker er anders waarschijnlijk maar 1 had geopend, verbruikt het onnodig dataverkeer en bandbreedte van de websites die niet getoond worden. Een enkele keer zou niet zo’n probleem zijn, maar als je beseft dat miljoenen mensen met Search-Shield aan het zoeken zijn en dus op dat moment zo’n 10x zoveel bandbreedte gebruiken als normaal, wordt het plaatje al duidelijker.

Diverse websites rapporteren dat hun statistieken een ernstig vertekend beeld geven dankzij Search-Shield. Het programma kan op een site soms honderden of duizenden extra hits per dag opleveren, die in feite geen echte menselijke bezoekers zijn. De website raakt op deze manier heel wat dataverkeer kwijt en ziet de beschikbare bandbreedte slinken, maar krijgt er geen enkele echte bezoeker voor terug.

Wat kan ik eraan doen?

Je hoeft AVG niet aan de kant te zetten, want deze problemen zijn vrij eenvoudig te voorkomen of op te lossen. Tijdens de installatieprocedure van AVG dien je ‘AVG Search-Shield’ uit te vinken. AVG is dan gewoon bruikbaar, maar dit onderdeel blijft afwezig. Mocht je AVG al hebben en Search Shield willen verwijderen, dan kun je simpelweg heel AVG deïnstalleren en opnieuw downloaden en installeren en bovenstaande stap uitvoeren.

Wanneer alle AVG-gebruikers dit zouden doen, wordt het dataverkeerprobleem voor veel websites opgelost. De gebruikers zelf lopen niet langer het risico op vertraagd zoeken. Je verliest wel de functionaliteit van Search-Shield die je zou kunnen beschermen tegen malafide websites. Maar zeg eens eerlijk, kon je tot nu toe leven zonder? Wie deze functie écht nodig heeft, is eerder gebaat bij een cursus ‘Wat kan ik vertrouwen op internet’ of bij een échte webbrowser zoals Firefox of Opera.

Tip voor webmasters

Wanneer je op jouw website ook overmatig AVG-verkeer hebt gesignaleerd in de statistieken, kun je dat blokkeren via de .htaccess, onderaan de pagina achter de link vind je een methode daarvoor.

Update maandag 7 juli: na vele gebruikersklachten over dit probleem is AVG overstag gegaan en heeft het Search-Shield aangepast. Vooralsnog wordt deze aanpassing in bestaande installaties echter niet doorgevoerd. Wanneer je AVG nu downloadt, worden niet langer alle zoekresultaten binnengehaald en gescand, maar wordt alleen een zoekresultaat dat aangeklikt wordt, eerst gescand. Het is de vraag of dat het browsen niet blijft vertragen, omdat bij het aanklikken van een resultaat de pagina dus eerst gescand wordt en daarna geladen. Het probleem van overmatig dataverkeer zou hiermee wel verleden tijd moeten zijn.

Tip: De toolbars in de meeste programma’s kun je naar wens verwijderen en weer toevoegen. Waarom zou je ze willen weghalen?

• Meer ruimte op je scherm
  Minder toolbars betekent meer ruimte in je beeld voor andere informatie. Bij een webbrowser zie je zo meer van de webpagina, dus heb je meer overzicht.



• Minder scrollen, minder tijd
  Hoe meer toolbars je verwijdert, hoe minder je dan ook hoeft te scrollen op een webpagina, waarmee je natuurlijk ook steeds een klein beetje tijd bespaart.
• Minder afleiding
  Allerlei knoppen in beeld waar je toch nooit iets mee doet, leiden alleen maar af van de inhoud. Zeker als die knoppen alle kleuren van de regenboog hebben en soms nog geanimeerd zijn ook. Een ‘schoon’ uiterlijk van je programma’s en je browser in het bijzonder bevordert dus je productiviteit.
• Vrij van Spyware
  Helaas bevatten maar al te veel ‘handige’ toolbars spyware: een stukje software dat terwijl je nietsvermoedend zit te internetten, op de achtergrond informatie over bijvoorbeeld jouw surfgedrag naar een centrale server stuurt. Door verdachte toolbars te verwijderen (of natuurlijk nooit te installeren) waarborg je dus je privacy. Spyware heeft bovendien vaak een flink vertragende werking op je computer in het algemeen en op je internetverbinding in het bijzonder: de software is namelijk allerlei dingen aan het doen, ook als jij de computer alleen maar aan hebt staan. Toolbars verwijderen kan dus ook snelheidswinst opleveren.

Vertrouwde toolbars verwijderen

Een programma heeft dus meestal enkele eigen toolbars ingebouwd, die vaak aan te passen of te verwijderen zijn. In Internet Explorer bijvoorbeeld kun je eenvoudigweg in het Beeld-menu onder Werkbalken zien welke toolbars zijn aangevinkt. Als je er eentje wilt verwijderen, klik je hier de naam van de aangevinkte toolbar aan. Het vinkje verwijnt en de balk ook. In de meeste Windows-software werkt het vergelijkbaar, dus ook bijvoorbeeld in Firefox.

Overige toolbars verwijderen

Als je na bovenstaande nog toolbars overhoudt die je kwijt wilt, maar niet in Werkbalken-menu staan, zul je wat dieper moeten graven. Toolbars van externe partijen, zoals de Google Toolbar, maar ook vele andere, zijn meestal een apart stukje software dat op je pc als programma is geïnstalleerd. Om van ze af te komen kun je dan ook via het menu Software in je Configuratiescherm de toolbars in kwestie identificeren en verwijderen. Als ze uit dat menu verwijderd zijn, weet je namelijk pas echt zeker dat ze niet meer op de achtergrond iets op je pc kunnen doen.

Natuurlijk is het heel belangrijk om met regelmaat je belangrijke documenten, foto’s en andere bestanden te backuppen. Wanneer je echter tegen een ernstig lijkend computerprobleem aanloopt en je kunt nog bij je bestanden, maak dan eerst een extra backup voordat je actie onderneemt. Je hebt dan altijd een recente kopie.

1. Gebruik het juiste programma

Veel kleine problemen ontstaan doordat mensen programma’s verkeerd gebruiken. Met Powerpoint hoor je alleen presentaties te maken en Word is een tekstverwerker, maar wordt vaak misbruikt als tekstopmaakprogramma. Ga dus altijd na of wat jij wilt wel met je beoogde programma hoort te gebeuren. Mocht het met het juiste programma toch niet lukken, dan zijn er vaak ook alternatieve programma’s.

2. Herstart het programma

Windows is bijzonder eigenaardig. Als een programma niet doet wat jij wilt, is de kans groot dat het wel lukt als je het programma even afsluit en opnieuw opent. Het is vaak wel een goed idee om vóór het afsluiten je document even op te slaan.

3. Herstart de computer

Als tip 2 niet werkt, of je probleem zit hem niet specifiek in één programma, herstart dan altijd de computer. Eerst al je werk opslaan, dan netjes de programma’s sluiten en de computer herstarten. Dit is een van de meest aangedragen oplossingen van helpdeskers.

4. Computer van de stroom loskoppelen

Hoewel tip 3 veel vage probleempjes oplost, kun je als die tip faalt altijd nog de hardhandige variant proberen. I.p.v. het herstarten van de pc schakel je hem uit en trek je de zwarte stroomstekker uit de achterkant van de computerkast (of het andere uiteinde uit het stopcontact). Controleer altijd of je de juiste stekker hebt door op de Aan-knop te drukken. Als de computer nu niet aan gaat, zit je goed. Als bonus zorgt het indrukken van die knop ervoor dat de computer ontladen wordt van eventuele restspanning. Stop de stekker weer terug en schakel de computer weer aan.

5. Controleer alle stekkers

Stekkers raken soms op mysterieuze wijze los. Als je scherm niets vertoont, je pc niet aangaat of een randapparaat zoals muis, printer of toetsenbord niet reageren, controleer dan altijd even of alle stekkers goed aangesloten zijn. Om er zeker van te zijn kun je de stekker van het apparaat even loshalen en weer vastmaken, zo mogelijk aan beide uiteindes. Wie goed voorbereid is, weet natuurlijk welke stekkers waar zitten wanneer de computer wél werkt, of heeft daar een foto of tekening van gemaakt.

6. Noteer de foutmelding

Als je tegen een foutmelding blijft aanlopen en de andere tips werken niet, noteer dan de precieze tekst van de foutmelding. Die komt namelijk in de stappen hierna terug. Noteer hem op papier, copy/paste hem (CTRL-C als de melding op je scherm komt) in een tekstdocument of maak een screenshot (met de PrtScr- of PrintScreen-knop rechts op je toetsenbord) en plak deze in Paint in en sla het bestand op. Zorg in elk geval dat je de tekst snel bij de hand kunt hebben.

7. Google de foutmelding of de verschijnselen

Ga het internet op (desnoods op een andere computer) en vul de foutmelding in Google in. Ga ervan uit dat jij niet de eerste bent met dit probleem. Anderen hebben waarschijnlijk het probleem op internet gepost en weer anderen hebben het antwoord daarop gegeven. Zoeken in Google op de foutmelding levert bijna altijd een of meerdere oplossingen of in elk geval oorzaken op. Ook zonder foutmelding kun je met slimme zoektermen toch oplossingen vinden. Zoek zo specifiek mogelijk: niet ‘printer kapot’, maar wel ‘HP Deskjet 2180 maakt vreemd geluid’.

8. Schakel hulp in

Wanneer je er zelf met deze simpele tips niet uitkomt, kun je natuurlijk alsnog naar een hulpinstantie stappen. Dat kan een helpdesk zijn van de computerfabrikant, de softwarefabrikant, de internetprovider of van je werk. Sommige mensen hebben zo hun ‘mannetje’. Iedere helpdesker zal blij zijn als hij met jou bovenstaande stappen niet hoeft door te lopen omdat je ze al geprobeerd hebt. Nog blijer zijn ze als blijkt dat jij de foutmelding al genoteerd hebt en eventuele typenummers en serienummers van niet-werkende apparaten direct kunt noemen. Zo hoef je de vraag: “Wat voor printer heeft u?” niet te beantwoorden met: “Een grijze!”

Bonus-tip: vastgelopen programma beëindigen
Soms loopt een programma vast en zie je maar één uitweg: de computer uitzetten. Dat hoeft echter niet altijd: door CTRL, ALT en DEL tegelijk in te drukken verschijnt er een menu met o.a. de optie Taakbeheer (Task Manager). Als je deze optie kiest, verschijnt er een lijst van de actieve programma’s (soms al direct na CTRL-ALT-DEL). Een vastgelopen programma heeft hier de melding ‘reageert niet’ (not responding). Het bewuste programma kun je aanklikken en ‘Taak beëindigen’ (End Task) kiezen. In veel gevallen sluit het vastgelopen programma dan af en kun je weer verder werken zonder herstart.

Op dit moment is de nieuwste versie van Adobe Reader maar liefst 23.1MB groot om te downloaden. Ter vergelijking: Foxit Reader kun je voor 2.55MB downloaden. Bijna 10x zo klein als de software van Adobe dus. Dat merk je in het gebruik ook: Foxit Reader start razendsnel en staat in een flits op je scherm.

Dat gaat wel ten koste van enige functionaliteit: heel soms kan het zijn dat Foxit items in een PDF niet 100% juist afbeeldt. Daarom het is niet aan te raden om jezelf van Foxit afhankelijk te maken in een werkomgeving waar de juistheid van afbeelden van vitaal belang is. In de praktijk is Foxit vrijwel voor iedereen ruim voldoende om PDF te bekijken.

Praktische aanwijzingen

• Let op: Je kunt dus geen PDF-bestanden máken met deze software, maar dat kan met alleen Adobe Reader ook niet. Daarvoor zul je altijd andere software nodig hebben.
• Voordat je Foxit downloadt, kun je Adobe Reader van je computer verwijderen als je dat al geïnstalleerd hebt. Daarmee zorg je ervoor dat Foxit automatisch start als je een PDF opent, i.p.v. de Adobe Reader. N.B.: Let wel op dat Adobe Reader mogelijk extra functies bevat die Foxit niet heeft.
• Verder is het mogelijk om Foxit te downloaden met een toolbar voor je browser. Omdat ik geen toegevoegde waarde zie aan een extra toolbar in je browser, raad ik je sterk aan om de versie zonder toolbar te nemen.
• Zie de downloadpagina van Foxit om deze light PDF-Reader te downloaden.

Laat je ervaringen met Foxit Reader hieronder weten!

Breedbeeld of niet

Regelmatig worden in advertenties breedbeeldmonitoren aangeprezen. Het is echter niet zo dat breedbeeld per definitie een betere keuze is dan een beeldscherm met een normale verhouding. Dit hangt af van jouw eigen gebruik van een scherm. Om een voorbeeld te geven: schermen van 20 inch zijn te krijgen in de resoluties 1680×1050 (breedbeeld) en 1600×1200 (gewoon). De voordelen als je voor breedbeeld kiest:

• DVD-films zijn ook breedbeeld, dus als je deze op je computerscherm kijkt, zul je boven en onder het beeld minder grote zwarte balken zien. Je maakt zo effectiever gebruik van je schermoppervlakte.
• In 3D-spellen heb je een breder kijkveld. In dergelijke spellen is het vaak nuttig om naar links en rechts meer van de omgeving tegelijk op je scherm te zien.
• Bij normaal gebruik heb je horizontaal meer ruimte om vensters naast elkaar te plaatsen, of vensters breder te maken. Dit kan bijvoorbeeld nuttig zijn bij fotobewerkings- of tekenprogramma’s.

Er zijn echter ook nadelen aan breedbeeld:

• Bij hetzelfde schermoppervlak biedt breedbeeld verticaal minder pixels en dus minder ruimte. Bij tekstverwerken en browsen levert dit per saldo minder tekst in één keer op je scherm, dus zul je eerder en vaker moeten scrollen om verder te lezen.
• Niet alle spellen ondersteunen breedbeeldresoluties. Dergelijke spellen kun je wel spelen, maar je krijgt dan links en rechts in beeld zwarte balken, wat voor sommige mensen storend is.
• Als je film- of televisiebeelden op je pc bekijkt die geen breedbeeld zijn, levert dat dezelfde zwarte balken aan de zijkanten op.

Stroomverbruik

Een praktische overweging die niet voor iedereen meetelt maar toch interessant kan zijn voor de portemonnee, is het stroomverbruik van een monitor. Ouderwetse CRT-monitoren gebruiken veel meer stroom dan moderne TFT-/LCD-schermen. Voor de modere geldt wel: hoe groter het scherm, des te hoger het verbruik. Per merk kan het gebruik ook nog eens verschillen. Als je monitor vaak aanstaat, kan het schelen op de energierekening als je er eentje aanschaft met een lager verbruik dan andere modellen, bovendien spaar je het milieu ermee.

Bevestiging

De manier van bevestigen wordt nogal eens over het hoofd gezien door kopers. Bedenk altijd hoe je je monitor wilt gaan gebruiken en wat de mogelijkheden zijn, niet alle monitoren hebben dezelfde opties. Sommige monitoren hebben de mogelijkheid om de voet los te koppelen en alleen het scherm aan de muur op te hangen. Dat kan bureauruimte besparen.

De voet is bij de goedkopere monitor vaak heel statisch: hij kent één stand en daarmee moet je het doen. Als een fabrikant er wat meer aandacht aan heeft besteed, kan het scherm op de voet in hoogte versteld worden en eventueel een stuk naar links en rechts gedraaid worden. Er zijn ook monitoren waarbij het scherm 90 graden om zijn as gedraaid kan worden op de voet: als je videokaart het ondersteunt, kun je zo de breedte van je monitor in de hoogte gebruiken. Dat kan handig zijn bij tekstverwerking of layout-werk.

Extra’s

Veel schermen bieden extraatjes, zoals extra USB-aansluitingen en ingebouwde speakers. Ingebouwde speakers kunnen handig zijn vanwege hun lage stroomverbruik: als je een fikse geluidsinstallatie aan je pc hebt hangen, maar regelmatig alleen maar simpele programmageluiden hoeft te horen i.p.v. hoge kwaliteit muziek e.d., kan het fijn zijn om de eenvoudige ingebouwde speakers te gebruiken en niet de uitgebreide audioset. Verder zijn ingebouwde speakers met name handig als je het scherm in een presentatieomgeving gebruikt, bijvoorbeeld in musea.

Extra USB-aansluitingen daarentegen kunnen aan iedereen voordeel bieden. Als de afstand van je toetsenbord en muis naar je computerkast vrij groot is, bijvoorbeeld omdat de kast op de grond staat, is het heel handig om de bedieningsapparatuur in de monitor te kunnen pluggen i.p.v. in de kast. Daarmee voorkom je dat de snoeren onhandig strak staan. Bovendien kun je makkelijker je USB-stick en andere apparatuur inpluggen.

Garantie

Een van de belangrijkste zaken om bij aankoop op te letten is de garantie. De fabrikant zal altijd fabrieksgarantie geven op een scherm, maar de duur daarvan verschilt. Minder dan 3 jaar is eigenlijk niet acceptabel: je mag van een monitor verwachten dat die het zeker drie jaar naar behoren doet en zo niet, dient dat hersteld te worden.

Daarnaast geven sommige winkels zelf nog winkelgarantie. Dat houdt meestal in dat zij voor jou de garantieafhandeling regelen. Je kunt dan bijvoorbeeld gedurende de garantieperiode je scherm naar de winkel terugbrengen, waarna zij zorgen dat de fabrikant het scherm repareert. Bij alleen fabrieksgarantie zou je zelf die zaken moeten regelen. Vraag dus altijd naar de garantievoorwaarden en -duur.

De winkel kiezen

Je kunt voor je monitor een computerwinkel binnenlopen, maar tegenwoordig is dergelijke apparatuur ook heel goed via internet te bestellen. Voordelen:

• Je hoeft de deur niet uit
• De prijs is vaak lager
• Je hoeft geen vervoer te regelen, het artikel wordt thuisbezorgd.

Nadelen:

• Je betaalt meestal verzendkosten, tenzij de internetwinkel in de buurt zit en je daar het artikel zelf mag afhalen
• Er zijn honderden internetwinkels en niet elke winkel is even betrouwbaar. Vooraf betalen heeft dus enig risico
• Garantieafhandeling is lastiger als je niet even de winkel kunt binnenlopen
• Je kunt de monitor niet bekijken, wat voor veel mensen toch nodig is om te beoordelen hoe het beeld bevalt. Dit kun je oplossen door in een winkel het scherm te bekijken en hem toch online te kopen.

Winkels vergelijken kan bijvoorbeeld bij de Shopreview van Tweakers.net. Gebruikers geven daar hun beoordeling van winkels op diverse punten en lichten dat vaak toe in een commentaar.

Prijs

Bijna iedereen vindt de prijs van een monitor wel belangrijk. Lang niet iedereen kan echter inschatten wat een redelijke prijs is. Tegenwoordig zijn de computerwinkels waar je gewoon binnen kunt lopen vrijwel nooit de goedkoopste. Winkels die alleen via internet leveren kunnen meestal lagere prijzen bieden, omdat zij geen winkelruimte huren en met minder personeel kunnen volstaan.

Het is een goed idee om prijzen te vergelijken voordat je koopt, dit kan vaak tientallen euro’s schelen. De Pricewatch van Tweakers.net is een goede mogelijkheid om prijzen te vergelijken. Veel winkels voeren daar de prijzen van hun computerartikelen in, waardoor je daar vaak de laagste prijs zult vinden. Kijk wel meteen naar de beoordeling die de winkel van je keuze heeft gekregen. Wanneer deze winkel nog niet is beoordeeld of slechte cijfers heeft, kan het risicovol zijn om ermee in zee te gaan.

Uiterlijk

Ten slotte is er nog het uiterlijk van de monitor. Je zit toch uren tegen zo’n ding aan te kijken, dan is het leuk meegenomen als het scherm een beetje strak oogt. Je scherm pimpen kun je altijd zelf nog doen, maar het kan geen kwaad om eens verschillende monitoren te beoordelen op uiterlijk. Iedere monitor valt wel te googlen, waarbij je altijd wel een mooi plaatje van het scherm moet kunnen vinden. Ook tonen internetwinkels bij hun producten vaak al plaatjes. De vormgeving en kleur van de monitoren verschillen nogal, dus kijk ook naar de rest van je interieur om de plek van de monitor heen. Niet overal past bijvoorbeeld een zilverkleurig scherm goed bij.

Afkortingen: LCD/TFT/CRT

CRT-schermen zijn de ouderwetse monitoren die nog niet plat en dun waren, maar diep naar achteren uitstaken. Nieuw zijn ze bijna niet meer te krijgen en er is weinig reden om er eentje tweedehands te kopen. Deze oude schermen vreten veel meer stroom, zijn een stuk zwaarder en nemen meer ruimte in. In de begindagen van de LCD-monitoren was de beeldkwaliteit van de CRT-monitoren nog superieur, inmiddels is dat achterhaald.

LCD- en TFT-schermen zijn de mooie platte monitoren die we de laatste jaren vooral in de winkels zien en die een groot deel van de mensen inmiddels al in gebruik heeft. De afkortingen worden door elkaar gebruikt en hebben een technische achtergrond, maar in de praktijk maakt het niets uit, zolang je dus maar een TFT- of LCD-scherm neemt.

Afmeting

De afmeting van een monitor wordt meestal in inches weergegeven en slaat op de lengte van de beelddiagonaal. Op het moment van schrijven is de gangbare maat 19″ (Het “”-teken staat voor ‘inch’): monitoren van 17″ en kleiner zijn nauwelijks goedkoper, maar van 20″ en groter zijn ze toch nog aanzienlijk duurder. Een groter beeldscherm nemen heeft enkele voordelen:

• Je programma’s worden getoond op een groter beeldoppervlak: je kunt desgewenst dus verder van het scherm af zitten en op een normale afstand beter zien wat er op het scherm staat.
• Een scherm van enkele inches groter betekent meestal een hogere beeldresolutie: dat wil zeggen dat hetzelfde computerbeeld uit meer losse puntjes (pixels) wordt opgebouwd en dus meer detail kan vertonen. Een 19″-monitor heeft meestal een resolutie van 1280 bij 1024 pixels, 20″ en 22″ levert al een resolutie van 1600 bij 1200 pixels op. Het kan bijvoorbeeld handig zijn als je meer informatie/vensters tegelijk op je scherm wilt kunnen zien, of in spelletjes objecten scherper wilt kunnen waarnemen.

Een groter scherm gebruikt overigens wel wat meer elektriciteit en kost natuurlijk wat meer ruimte op je bureau, dus is het alleen een verstandige keuze als je dat geen probleem vindt en je ook echt behoefte hebt aan de voordelen ervan.

Verhoudingen: 4:3, 5:4, 16:9 en 16:10

Steeds meer breedbeeldmonitoren verschijnen op de markt. De ene keer staat dit expliciet bij het product aangegeven, de andere keer is alleen de beeldverhouding vermeld. Dan is het handig om te weten wat dat betekent. Een scherm met een 4:3-verhouding is geen breedbeeld maar heeft de klassieke verhouding: dat betekent dat de breedte en hoogte van het scherm zich tot elkaar verhouden als 4 staat tot 3, bijvoorbeeld schermen met een resolutie van 1024×768. Ook 5:4 is geen breedbeeldverhouding: deze kom je voornamelijk tegen bij schermen met 1280×1024 pixels, deze schermen zijn relatief iets hoger dan 4:3-schermen.De verhoudingen 16:9 en 16:10 zijn daarentegen wel breedbeeld: de schermen zijn dus relatief een stuk breder bij dezelfde hoogte.

Snelheid: het aantal milliseconden

LCD-/TFT-monitoren worden meestal geadverteerd met een getal in milliseconden, bijvoorbeeld 5 of 8ms. Dit slaat op de snelheid waarmee de beeldpunten kunnen wisselen van kleur. Hoe minder milliseconden dat kost, des te sneller kan er een nieuw beeld op de monitor getoverd worden. Dat biedt voornamelijk voordeel bij toepassingen die zeer snelle beeldwisselingen kennen, zoals films afspelen en 3D-spelletjes spelen. Een monitor die de beelden te traag ververst, zal bij snelle beeldwisselingen namelijk vagere beelden gaan vertonen. Hoe sneller, hoe beter dus, al wordt vaak aangenomen dat een normale gebruiker bij 5ms of minder zich geen zorgen zal hoeven maken over dit fenomeen.

Dode pixels

LCD-/TFT-monitoren bevatten zoals gezegd miljoenen beeldpunten (pixels) die samen het beeld vormen. Als een van die pixels defect is, geeft hij geen licht meer of bijvoorbeeld nog maar één kleur. Dat kan op je scherm een zichtbaar puntje opleveren in een afwijkende kleur. Hoe meer dode pixels, hoe storender dit wordt.

Sommige winkels bieden tegen bijbetaling een garantie tegen dode pixels: mocht je na aankoop constateren dat er een of meerdere pixels dood zijn, dan mag je in dat geval de monitor omruilen. Lang niet iedereen neemt echter dode pixels waar of vindt het storend als er een of twee aanwezig zijn op het scherm. Zo’n garantie is dus niet voor iedereen nodig om te kopen. Vraag gewoon welk beleid een winkel of fabrikant hanteert: sommigen garanderen het namelijk standaard al en het is vrij gangbaar om een scherm te mogen retourneren als het vijf of meer dode pixels bevat. Ter referentie: een 19″-monitor bevat in totaal 1.310.720 pixels.

Helderheid en contrast

Bij de specificaties van een monitor zul je ook vaak de waardes voor helderheid en contrast tegenkomen. Helderheid wordt aangegeven in candela per vierkante meter en hierbij is 300 cd/m2 zo’n beetje de ondergrens. Contrast wordt als ratio weergegeven, bijvoorbeeld 600:1, en vertelt je hoe kleurecht de beelden op het scherm zijn. Bij beide eigenschappen geldt: hoe hoger, hoe beter, al zijn er niet veel mensen die extra betalen voor alleen een hogere helderheid en/of contrast. Het is echter wel een punt om even te controleren.

Aansluitingen: DVI/D-SUB/HDMI

Niet alle monitoren worden met dezelfde soort kabel aangestuurd. Waar jarenlang een aansluiting voor een standaard analoge VGA-kabel (D-Sub) gebruikelijk was, is de laatste jaren de DVI-aansluiting populairder. Daarvoor is een speciale DVI-kabel nodig en ook je videokaart moet een DVI-uitgang hebben. DVI is een digitale aansluiting, waardoor het beeld van je pc rechtstreeks digitaal op het scherm wordt gebracht, wat de beste kwaliteit oplevert. Bij de analoge D-Sub-aansluiting wordt het beeldsignaal bij de PC eerst omgezet in een analoog signaal en in de monitor weer terugvertaald naar digitaal, waardoor enig kwaliteitsverlies optreedt.

Een nieuw type aansluiting is HDMI. Dat wordt gezien als de opvolger van DVI en heeft als voordelen dat er veel meer data door zo’n kabel gestuurd kan worden, alsmede een audiosignaal. Wil je met je scherm op de toekomst voorbereid zijn, dan kan een HDMI-aansluiting handig zijn.

Koop nooit een monitor met specificaties die veel hoger zijn dan je nodig hebt, waarschijnlijk betaal je daar namelijk nodeloos voor. Lees ook de praktische tips bij het kopen van een monitor, bijvoorbeeld over breedbeeld en extra’s.

Het centrale vraagstuk in dit artikel is: hoe ontwerp je nou een ingewikkeld en dus veilig wachtwoord, en hoe onthoud je dat vervolgens?

Wanneer is een wachtwoord ingewikkeld genoeg?

Een wachtwoord noem je ingewikkeld als het geen bestaand woord of herkenbare reeks nummers vormt. Ook moet het verschillende soorten tekens bevatten en zodanig lang zijn dat kraakprogramma’s het niet in een handomdraai kunnen vinden door alle mogelijke tekencombinaties te testen. Een wachtwoord van één teken zou in slechts enkele tientallen pogingen achterhaald worden, bij twee tekens worden dat al tienduizenden pogingen. Hoe meer tekens, des te ingewikkelder het wachtwoord. Een minimumlengte van 6 of 8 tekens wordt vaak aangehouden, maar ga gerust uit van minimaal 10 tekens.

Tip 1: eerste letters van de woorden van een zin

Als een wachtwoord niet gewoon een woord mag zijn, hoe onthoud je het dan? Een willekeurige reeks letters als AIDLNZSDWAHW is voor vrijwel niemand te onthouden. Wanneer je echter weet dat dat is samengesteld uit de eerste letter van ieder woord uit de zin ‘Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel’, wordt het opeens een stuk makkelijker! Een zin onthouden lukt de meeste mensen heel goed, bovendien staat het je natuurlijk vrij om een zin te nemen die jij goed kent of die veel voor je betekent. Voorbeelden:

• Spreekwoorden en gezegdes
• Titels: ‘Max Havelaar, of De koffieveilingen der Nederlandse Handelmaatschappij’ wordt MHODKDNH
• Songteksten: ‘Yesterday, all my troubles seemed so far away’ wordt YAMTSSFA
• Reclameslogans: ‘Ik ben niet bang voor de tandarts, want ik heb zo goed gepoetst’ wordt IBNBVDTWIHZGG

Laat je fantasie de vrije loop, zoek een zin die jij makkelijk paraat hebt.

Tip 2: verbaster met niet-letters

AIDLNZSDWAHW is al best ingewikkeld, maar toch is het een zwak wachtwoord. Er worden namelijk alleen maar hoofdletters gebruikt. Voor wachtwoorden kun je beter gebruik maken van hoofdletters, kleine letters, getallen én vreemde tekens.

Een wachtwoordkraakprogramma probeert gewoon alle tekencombinaties uit. Hoe meer mogelijke combinaties, hoe moeilijker het wachtwoord te kraken is. Door niet alleen te putten uit 26 kleine letters, maar ook uit 26 hoofdletters, 10 getallen en vele tientallen vreemde tekens zoals $ & @ ^, vergroot je het aantal mogelijke combinaties enorm en maak je je wachtwoord veiliger voor kraaksoftware.

Maar hoe onthoud je die mix? AIDLNZSDWAHW zou ik kunnen aanpassen naar 41d|n25dW4hw, maar dat is op het eerste gezicht niet te onthouden. Daarom is het een goed idee om jezelf vaste vervangtrucs aan te wennen. Een 4 lijkt wel op een A, dus is dat een makkelijk te onthouden vervanging. Het teken | kun je zo gebruiken voor de l. De letter i wordt een 1, de z een 2 en de s een 5. Opeens wordt het een stuk eenvoudiger om 41d|n25dW4hw te lezen en te onthouden.

Omdat je ook van hoofdletters gebruik wilt maken, heb je een truc nodig om te onthouden van welke letters je nu een hoofdletter maakt. Je kunt bijvoorbeeld in al je wachtwoorden:

• de eerste en laatste echte letter een hoofdletter maken: 41D|n25dw4hD
• om de letter een hoofdletter gebruiken: 41D|n25Dw4Hw
• alle letters uit de eerste helft van het alfabet als hoofdletter gebruiken: 41D|n25Dw4Hw

Gebruik een regel die jij handig vindt om te onthouden, zolang er maar een mix met o.a. hoofdletters ontstaat.

Tip 3: koppel je wachtwoord aan de dienst waarbij deze hoort

Overal hetzelfde wachtwoord gebruiken is zeer onverstandig: wie er één achterhaalt, weet ze allemaal. Om toch verschillende wachtwoorden te kunnen onthouden, kun je je wachtwoord koppelen aan de dienst waar het bij hoort: je kunt in je Gmail-wachtwoord bijvoorbeeld iets doen met de naam Gmail.

Zomaar die naam toevoegen aan je wachtwoord is niet voldoende. Als je Windows-wachtwoord bijvoorbeeld Windows41d|n25dW4hw luidt en je Gmail-wachtwoord Gmail41d|n25dW4hw, kan met het eerste wachtwoord heel simpel het tweede geraden worden. Nog beter is dus om een unieke zin te koppelen aan iedere dienst. Bijvoorbeeld:

• Windows: Al is de leugen nog zo snel, Windows achterhaalt hem wel -> AIDLNZSWAHW -> 41d|n25W4hw
• Gmail: Als is de leugen nog zo snel, Gmail achterhaalt hem wel -> AIDLNZSGAHW -> 41d|n25G4hw

Het verschil tussen deze wachtwoorden lijkt niet zo groot, maar als iemand het Windows-wachtwoord weet, is voor hem niet te raden wat je precies verandert aan dat wachtwoord om je Gmail-wachtwoord te krijgen. Hij zal dus nog altijd ontelbaar veel combinaties moeten uitproberen. Voor jou is het echter net zo makkelijk te onthouden.

Natuurlijk hoef je het niet op bovenstaande manier aan de dienst te koppelen. Ook hier kun je weer je eigen truc bedenken, zolang het er maar voor zorgt dat je wachtwoord per dienst uniek is en het ene wachtwoord niet te raden is als men het andere al heeft.

Praktijkvoorbeeld

In een eerder artikel gaf ik als voorbeeld dat ik het wachtwoord 7Q8F0><J.71d moeiteloos onthoud. Met bovenstaande trucs kun je dit beter begrijpen.

• Conform tip 1: een zin die ik makkelijk paraat heb: ”The Quick Brown Fox Jumps Over The Lazy Dog” (een bekende Engelse zin die alle letters uit het alfabet bevat). Met alleen de eerste letter van ieder woord zou dit worden: TQBFJOTLD.
• Conform tip 2: verbasteringen met vaste vervangtrucs, T wordt 7, B wordt 8, O wordt een punt en L wordt 1. Resultaat: 7Q8FJ.71d

Omdat ik dat te kort vind, heb ik een extra verbastering toegepast: het woord Fox heb ik in zijn geheel opgenomen in het wachtwoord: 7Q8FOXJ.71d en daarna ook weer verbasterd. De O is een 0 geworden en de X heb ik geschreven als ><. Het resultaat is dus het zeer ingewikkelde 7Q8F0><J.71d dat ik prima kan onthouden met bovengenoemde stappen.

Oorzaak

In veel gevallen is de oorzaak van een groot Powerpoint-bestand simpelweg de grootte van de ingevoegde foto’s. Als je met je digitale camera een foto neemt, is deze vaak duizenden pixels breed en hoog. Wanneer je die invoegt in een presentatie, verklein je hem meestal tot slechts enkele honderden pixels breed, omdat die afmeting voldoende is om de foto scherp af te beelden op een projectie- of laptopscherm.

Powerpoint onthoudt echter alle originele pixels en slaat in de presentatie dus de grote versie van de foto op. De foto wordt niet daadwerkelijk verkleind, maar kleiner afgebeeld. Per foto kan dat soms enkele MB’s aan overbodige data opleveren. De enige reden om dit zo te laten is als je in een later stadium binnen dit bestand de foto toch weer wilt kunnen vergroten.

Oplossing

Als dat niet nodig is, is er een zeer simpele oplossing om een Powerpoint-bestand met foto’s vaak drastische te verkleinen zonder zichtbaar kwaliteitsverlies. Powerpoint heeft een optie om in één handeling alle foto’s in een presentatie te comprimeren tot ‘schermgrootte’. Dit betekent dat een foto die bijvoorbeeld feitelijk 3000 bij 2000 pixels groot is, maar slechts afgebeeld wordt als 300 bij 200 pixels, gecomprimeerd wordt zodat de echte grootte van de foto ook slechts 300 bij 200 pixels is. Op het scherm zie je geen enkel verschil in beeldkwaliteit, maar als je daarna het bestand opslaat, zal dit merkbaar kleiner zijn.

De oplossing werkt als volgt. In de Engelse versie van Powerpoint 2003:

1. Rechtsklik op een foto in de presentatie.
2. Kies Format Picture.
3. Ga naar tabblad Picture.
4. Kies linksonder de knop Compress.
5. Kies de optie ‘All pictures in document’ om de bewerking direct op alle afbeeldingen in de presentatie toe te passen.
6. Kies de optie Web/Screen.
7. Laat de onderste twee opties aangevinkt en kies OK.
8. Bevestig nog even met Apply.

Sla nu je presentatie onder een nieuwe naam op en bewonder het verschil in bestandsgrootte.

Met een Nederlandse versie van Powerpoint zul je even de vertalingen van bovenstaande stappen moeten zoeken aan de hand van de afbeelding. In Powerpoint 2007 is de optie verhuisd. Daar vind je een knop genaamd ‘Compress picture’ onder Format en dan Picture Tools. Daar kun je dan kiezen voor de optie Screen, of als je nog radicaler wilt comprimeren de optie E-mail.

• Deze tip werkt met name goed als je gif- of jpg-bestanden hebt gebruikt. Wanneer je echter bmp- of tiff-bestanden hebt ingevoegd in je presentatie, kan het nodig zijn deze vóór het invoegen eerst te converteren naar jpg.
• In sommige gevallen is de presentatie erg groot door elementen die geen foto’s zijn. Daarvoor is deze optie helaas geen oplossing.

Vergeet niet om vrienden en collega’s te wijzen op deze tip!

Als je totaal geen aandacht besteedt aan je wachtwoorden, mag je je bij deze wachtwoordmaagd noemen. Dat kan simpel verholpen worden.

Eenvoudige tips

Een paar tips op een rijtje om je wachtwoorden veilig te houden:

1. Schrijf nóóit wachtwoorden op!
   Briefjes en documenten worden nu eenmaal makkelijk gevonden.
2. Houd bankzaken gescheiden.
   Gebruik altijd een uniek wachtwoord voor je bankzaken. Als iemand je mailaccount kraakt, wil je niet dat hij ook meteen je bankzaken creatief kan regelen.
3. Geen wachtwoorden recyclen.
   Gebruik bij voorkeur allemaal verschillende wachtwoorden, zodat men met het kraken van één wachtwoord nooit verder komt met je andere digitale omgevingen.
4. Wijzigen na uitlenen.
   Wanneer je niet anders kunt dan je wachtwoord aan een ander geven, bijvoorbeeld omdat je zelf geen internet bij de hand hebt en toch de inhoud van een e-mail nodig hebt, wijzig dan bij de eerstvolgende gelegenheid direct je wachtwoord. Daarmee minimaliseer je het risico.
5. Ingewikkelde wachtwoorden.
   Bedenk wachtwoorden die zeer moeilijk te raden zijn en haast onmogelijk te kraken. Te veel mensen kennen de naam van je partner, kind of huisdier.
6. Ontwerptrucs.
   Gebruik slimme trucs om ingewikkelde wachtwoorden te ontwerpen en toch zonder moeite te onthouden. Hierover meer in deel 5 van deze serie.
7. Nooit doorvertellen.
   Geef nooit zomaar iemand je wachtwoord, ook niet als je gebeld wordt door ‘de helpdesk’ met het verzoek je wachtwoord even te geven. Als iemand jouw wachtwoord nodig heeft om een echt probleem voor je op te lossen, zorg dan dat je er zelf bij bent om het (afgeschermd) in te typen.
8. Geen geheime vraag.
   Maak geen gebruik van de geheime vraag, dat is een zeer onveilig systeem. Wanneer je hem toch gebruikt, kies dan een vraag en antwoord die alleen jijzelf kent en die niemand op de gok zou kunnen raden.
9. Laat niemand meekijken.
   Typ wachtwoorden bij voorkeur als er geen anderen bij zijn, of scherm je handen af met je lichaam als je typt. Je laat toch ook niemand meekijken als je je pincode intoetst? (Of wel, maar dan ben je ook niet zo slim bezig)
10. Wijzig regelmatig je wachtwoord.
    Hoe langer je hetzelfde password houdt, hoe groter de kans dat het achterhaald wordt door een ander. Op sommige systemen is regelmatig wijzigen verplicht, maar schrijf anders op een datum in de toekomst een herinnering in je agenda. Het lijkt veel werk, maar kan veel ellende voorkomen, zoals je in deel 2 van deze serie kon lezen. Ook hoeft het niet ingewikkeld te zijn, daarover later meer.
11. Stap over op papier
    Als deze tips nou écht allemaal te hoog zijn gegrepen voor je, dan kun je nog altijd terug naar het stenen tijdperk. Gooi je computer uit het raam en werk voortaan alleen nog maar met papier. Daarvoor heb je geen wachtwoorden nodig, dus kunnen ze ook niet gestolen of gekraakt worden…

In het laatste deel van deze serie leer je hoe je ingewikkelde wachtwoorden kunt maken en deze toch eenvoudig kunt onthouden.