28 Feb
2007

Analyse: Ajax, een topclub of gedoemde achtervolger

Henk ten Cate gaf afgelopen weekend aan dat volgens hem de competitie gelopen is en PSV het kampioenschap in de zak heeft. Dat zou het derde achtereenvolgende kampioenschap van de Eindhovenaren betekenen. Ajax zal zeker op termijn weer terugkomen en kampioen worden. Het heeft enkele basisingrediënten om weer snel echte vaderlandse top te worden: geld, een grote achterban en heel veel mensen in het vak die de club een warm hart toedragen. Op dit moment lijkt de club echter toch structureel iets te missen.

Goede spelers zouden geen probleem mogen zijn: de jeugdopleiding levert nog altijd nieuwe talenten op en de uitstraling van Ajax, nog altijd gevoed door de successen van de jaren ’70 en ’90, heeft zijn uitwerking op veel spelers in Nederland. Met een constante aanvoer van goed spelersmateriaal zou het niet zo heel moeilijk moeten zijn om de stap weer te maken.

Aan staf hoeft het ook niet te ontbreken. Door het rijke scala aan beschikbare oud-spelers voor een of andere technische functie, die in het verleden iets voor de club betekend hebben, kan Ajax elk moment een blik clubliefhebbers opentrekken met in elk geval de nodige spelerservaring.

Toch vraag ik me af op welke termijn de omslag zal gebeuren. Ik heb momenteel het idee dat het eerder van een verzwakking van PSV zal moeten komen, dan van een herrijzing van Ajax. Dit seizoen is dat natuurlijk op korte termijn duidelijk: helemaal kansloos is Ajax niet, als ze alles vanaf nu winnen. Ze zouden PSV kunnen verslaan en PSV kan verliezen van Twente, NAC en/of NEC. Die kans is echter niet zo groot zoals ook de meeste Ajacieden beseffen.

Dan kijken we dus voorbij dit seizoen en is de vraag wat er nou de afgelopen jaren ontbreekt, waardoor PSV drie jaar achter elkaar kampioen kan worden. Het recept bij PSV is vrij duidelijk: een strakke organisatie met rust in de tent, een topkeeper, een topverdediger, een middenvelder van wereldklasse die tegelijk een absolute leider is op het veld en een realistische instelling naar het voetbal toe. Bij PSV is duidelijk geworden hoe je naar een doelstelling van resultaat toewerkt.

De veldbezetting bij Ajax is al drie jaar onder de maat. Stekelenburg is geen wereldkeeper, hoe graag men dit in Amsterdam ook zou willen. Voor eredivisiebegrippen kan hij prima mee, maar feitelijk doet bijvoorbeeld Gentenaar weinig voor hem onder. Een topverdediger ontbrak ook bij Ajax, al hebben ze dat gat enigszins opgevuld met Jaap Stam. Stam kan wel leiding geven aan de haperende rest van de verdediging, waardoor hij een toegevoegde waarde is, maar spelers lijken zich vooralsnog niet aan hem op te trekken qua niveau, wat bij Alex wel het geval is. Aan diens zijde wisten spelers als Ooijer en Bouma hun piek te bereiken, terwijl een onervaren speler als Da Costa dit seizoen probleemloos overeind blijft aan de zijde van de Braziliaan.

Het allergrootste gemis is dat Ajax geen Cocu heeft. Er zullen weinig Ajacieden zijn die PSV daar níet om benijden. Cocu is als motor van het elftal met zijn techniek, inzet en superieure spelinzicht van levensbelang voor de prestaties van PSV en heeft vanwege zijn natuurlijke, rustige leiderschap het aanzien van alle andere spelers. Ajax mist al jaren zo’n aanwezigheid op het veld, zoals bijvoorbeeld Rijkaard en Blind dat destijds waren. Met Davids hebben ze nu een speler gehaald die ervaring heeft en als aanjager wordt gezien, maar daarmee hebben ze geen absolute leider als Cocu in huis. Davids kan dat gat dus maar voor een deel opvullen. Hij probeert dat ook met de verkeerde agressie in te vullen, kijk alleen al naar de kaarten: Cocu heeft er de afgelopen 2 jaar 5 gepakt in de competitie, Davids heeft al vier keer geel in 4 wedstrijden te pakken.

Behalve op het veld rammelt het ook in de organisatie. Keer op keer worden verkeerde keuzes gemaakt in het aanstellen van trainers en het halen van spelers. Waarschijnlijk vaak vanuit de gedachte dat het voetbal mooi en aanvallend moet zijn en de doelstelling van resultaat ondergesneeuwd raakt. Zonder te willen oordelen welke club er het mooist speelt, want dat is subjectief, kun je toch wel concluderen dat het vasthouden aan die gedachte funest is gebleken voor de prestaties van Ajax.

Jaakke heeft bij de nieuwjaarstoespraak al geroepen dat Ajax misschien maar eens van dat idee moet afstappen, maar zoiets verander je niet op slag. Dit idee zit in alle geledingen van de club ingebakken, net als het superioriteitsgevoel dat je bij een aantal spelers ten onrechte terugvindt. Dat hoort bij Ajax en bij de clubcultuur, maar staat ze op dit moment gewoon in de weg. Spelers die vanaf de F-jes bij wijze van spreken deze opvattingen meekrijgen, zullen dat op hun 24e in de basis van het eerste niet even in een paar weken van zich afzetten. Je ziet dat terug in de inzinking die Ajax wederom had: 9 wedstrijden achter elkaar wonnen ze, maar verliezen van PSV leek het zelfvertrouwen zodanig te knakken, dat het superioreitsgevoel geen plek meer kon vinden en het elftal een losgeslagen boei in een storm werd. Het kost dan steeds veel moeite om de zaak enigszins op de rails te krijgen, voorheen ging dat dan weer gepaard met een trainerswissel.

Symptoombestrijding i.p.v. op zoek te gaan naar de oorzaak. Zodra Ajax dat doet en bereid is écht de oorzaak aan te pakken (mogelijk gepaard met een aantal wisselingen in de geledingen van de club en een renovatie van de complete selectie), maken ze volgens mij pas weer kans op structurele terugkeer als vaderlandse topper. In de tussentijd zal er vast wel een gelegenheidskampioenschap tussen zitten, aangezien PSV elk jaar leeggekocht wordt en zij dat heus niet iedere keer zo zullen kunnen opvangen als de laatste jaren. Gevoed door een logische aanstaande verzwakking van PSV mag Ajax dus best hopen op een kampioenschap na dit seizoen, maar structurele terugkeer als topclub zal meer voeten in de aarde hebben.

Rubriek: Voetbal

Reageren is momenteel niet mogelijk.