19 Sep
2007

Analyse: voor Ajax dreigt opnieuw een net-niet-seizoen

Henk ten CateDit artikel is het tweede in de serie analyses van de teams van de vier topclubs in de eredivisie in het seizoen 2007-2008. Het eerste deel was de analyse van PSV. Deel 3 is de analyse van AZ en deel 4 is de analyse van Feyenoord.

De vooruitzichten voor Ajax zijn dit seizoen opnieuw niet al te positief. Donkere wolken pakken zich samen boven het hoofd van trainer Henk ten Cate. Het ziet ernaar uit dat zijn ontslag eerder te verwachten is dan dat hij eindelijk de rust vindt om te stoppen met roken.

In de eerste helft van 2007 zag de situatie er best rooskleurig uit, toen Ajax weinig punten meer verloor dankzij de komst van routinier Edgar Davids. De laatste maanden is er echter veel veranderd: Ajax verloor twee belangrijke spelers en de voorronde voor de Champions League. Daarmee is de eerste prijs al vroeg in het seizoen afgevallen. Ondanks een paar fantastische spelers is de samenstelling van de selectie problematisch te noemen.

Ajax verhuurde Rydell Poepon en Kenneth Vermeer aan Willem II. Roger stopte met voetbal en Michael Krohn-Dehli hoeft zich niet meer bij het eerste elftal te melden. Verder vertrokken Zdenek Grygera, Michael Timisela, Olaf Lindenbergh, Tom De Mul, Emmanuel Boakye, Ryan Babel en Wesley Sneijder. Nieuwe spelers in de selectie zijn Erik Heijblok, Jürgen Colin, Kennedy Bakircioglu, Laurent Delorge, Albert Luque, Ismael Urzaíz, Dennis Rommedahl en Luis Suárez.

Spelsysteem

Bij Ajax hoort het 4-3-3-systeem, liefst met de punt naar voren en dus een aanvallende middenvelder ‘op 10’ achter de aanvallers. Het summum zou 3-4-3 zijn, waarbij er voor de verdediging een verdediger als vierde middenvelder speelt, die bij balverlies kan inzakken. Ook dit seizoen concentreert Ajax zich weer op 4-3-3, al zal Ten Cate in uitwedstrijden mogelijk weer regelmatig kiezen voor een 4-4-2 variant.

Voor de 4-3-3 heeft Ajax normaal gesproken echte vleugelspitsen nodig: spelers die graag aan de zijlijn spelen, een actie kunnen maken en de achterlijn halen om met een voorzet de mede-aanvallers te bereiken. Ajax heeft inderdaad enkele van die spelers in de selectie, Rommedahl en Mitea, maar deze spelers hebben geen basisplaats. De basisspelers op die posities daarentegen zijn meer technische en zwervende spelers die in principe beter op andere posities of in een ander systeem uit de voeten kunnen.

Om aanvallend voetbal te kunnen spelen, moet je bovendien op de verdediging kunnen bouwen. Wanneer het elftal voelt dat er achterin onzekerheid heerst, wordt er minder druk naar voren gezet en vervalt het aanvallende voetbal in gerommel op het middenveld. Een blik op de bezetting van de verschillende linies bij Ajax laat zien waar de probleempunten zich bevinden.

Doel

In het doel heeft Ajax niet echt zorgen. Maarten Stekelenburg is geen absolute topkeeper, maar voor eredivisiebegrippen een prima keeper die soms fantastische reddingen produceert. Reservedoelman Gentenaar heeft zijn strepen op het hoogste niveau verdiend bij NEC en is een zeer behoorlijke backup. Erik Heijblok is daarnaast als derde doelman aan de selectie toegevoegd. Waarschijnlijk is daarvoor gekozen zodat Kenneth Vermeer verhuurd kon worden aan Willem II en zodoende speeltijd kan maken en zich ontwikkelen.

Verdediging

Ajax heeft één hele goede verdediger: Jaap Stam. Hoewel ook Stam een dagje ouder wordt en af en toe steken laat vallen in dit prille seizoen, is hij de onbetwiste verdedigingsleider die zijn medespelers stuurt. Om hem heen staan verdedigers die best meekunnen op eredivisieniveau, maar absoluut geen topspelers genoemd kunnen worden.

In de basis vinden we op rechtsback George Ogararu. De Roemeen heeft leuke aanvallende acties in huis, maar is verdedigend hooguit redelijk. Centraal staat naast Stam Thomas Vermaelen, die dan weer verdedigend behoorlijk sterk is maar opbouwend niets in huis heeft. Vermaelen straalt overigens niet de zekerheid uit die een centrale verdediger nodig heeft en heeft nog zijn slordigheidjes. De linksbackpositie wordt bezet door middenvelder Emanuelson, die daar zijn best doet, maar met regelmaat flinke defensieve fouten maakt. Het is wonderbaarlijk dat Ajax niet heeft geïnvesteerd in een degelijke linksback nadat er veel geld binnenstroomde voor Babel en Sneijder.

Daarentegen werd Jürgen Colin wel een contract aangeboden. De voormalige PSV-er is van origine centrumverdediger, maar wordt bij Ajax als backup gezien voor rechts- en linksback. Colin kon bij PSV niet definitief doorbreken en heeft in Engeland bij Norwich City in de First Division niets noemenswaardigs laten zien. Totaal geen waardige verbreding van de selectie dus. Centraal achterin is Johnny Heitinga de eerste keus als reserveverdediger: hij heeft tegenwoordig een basisplaats als verdedigende middenvelder en zakt naar achteren als er iemand uitvalt. De jonge Gregory Van der Wiel is de tweede optie en desnoods kan Maduro er nog spelen.

Middenveld

Het middenveld moet de verbinding tussen de defensie en de aanval verzorgen. Er moeten ballen veroverd worden en bij de aanvallers afgeleverd worden. Met het verkopen van Sneijder heeft Ajax in één klap alle creativiteit uit het middenveld gesloopt, wat funest is voor de aansluiting naar voren. De spelers die er nu staan zijn vooral goed in tegenhouden, niet in opbouwen.

Heitinga is een omgeschoolde verdediger die nog wel eens een corner wil inkoppen en een lange pass kan geven, maar het creatieve opbouwwerk aan anderen overlaat. Davids is een echte jager met veel ervaring en leiderschap die tegenstanders vreselijk op de zenuwen kan gaan werken met zijn vasthoudendheid, maar aan de bal is het niet de geweldenaar die Sneijder is. Gabri is een nuttige kracht om ballen te veroveren en hard te lopen, maar ook bij hem ontbreekt het echte vernuft. Overigens is Davids nog even afwezig vanwege zijn beenbreuk en moet Ajax het met minder ervaring stellen.

De overige pionnen voor op het middenveld zijn wederom totaal geen toppers. Emanuelson is eigenlijk middenvelder, en kan aanvallend nog wel eens wat betekenen, maar heeft normaal gesproken geen basisplaats op het middenveld en wordt dus achterin gebruikt. Maduro kampt al jaren met een vormcrisis en lijkt daar voorlopig niet uit te komen. Door zijn inzetbaarheid op meerdere posities pakt hij echter toch wel de nodige speelminuten.

Jan Vertonghen liet bij RKC vorig seizoen leuke dingen zien en kan zeker ver komen, maar heeft nog een aantal stappen te zetten in zijn ontwikkeling. Robbert Schilder komt daar in de pikorde nog achter, hij was aan Heracles verhuurd. Beide spelers kunnen overigens ook als verdediger optreden, maar zijn daar niet op hun sterkst. Aankoop Delorge heeft leuke loopacties, veel meer kun je hem eigenlijk niet toedichten. Ten slotte zijn er nog de jongelingen Anita, Sarpong en Donald, die gaan proberen te knokken voor hun plek, maar vooralsnog niet op het punt van doorbreken staan.

Ajax heeft een goede technische aanvallende middenvelder, maar deze Bakircioglu wordt vooralsnog als rechtsbuiten gebruikt, wat hij bij Twente naar behoren invulde.

Aanval

Voorin is het meeste duidelijkheid centraal in de spits. Klaas Jan Huntelaar is de vaste centrumspits. De goalgetter wordt bij Ajax gedwongen meer mee te voetballen en komt daardoor minder vaak in scoringspositie en maakt minder kans om de topscorerslijst van de eredivisie aan te voeren. Het meevoetballen beheerst hij echter steeds beter, wat hem zeker siert en het aanvalsspel ten goede komt. Bij blessures zal Luis Suarez zijn vervanger zijn, die bij Groningen ook als spits speelde maar nu vooral als vleugelspits of aanvallende middenvelder moet spelen. Suarez is waarschijnlijk de beste voetballer die Ajax nu heeft, maar kan niet optimaal spelen omdat hij niet zijn eigen positie bekleed. Dat lijkt hem nog niet zoveel te deren, omdat hij er al aardig op los scoorde tot nu toe. Stormram Urzaiz is als pinchhitter gehaald, maar heeft nog geen pepernoot geraakt.

Als linksbuiten is Albert Luque gehaald. De Spanjaard kende mooie tijden in zijn jonge jaren, maar heeft twee seizoenen zitten verpieteren op de bank en tribune bij Newcastle United. Hij mag nu bij Ajax laten zien dat hij weer op kan bloeien. Als dat inderdaad lukt, zou Ajax een echte topspeler erbij hebben. Er is echter geen enkele garantie dat Luque in Amsterdam wel goed gaat spelen, aangezien het prestatieklimaat dat bij Ajax heerst geen gespreid bedje is om weer rustig naar je niveau toe te werken.

Bakircioglu maakte bij FC Twente als rechtsbuiten veel goals en assists. Ajax speelt de 4-3-3, vooral vanuit het middenveld, op een andere manier als FC Twente, waardoor het voor Bakircioglu moeilijker blijkt om bepalend aanwezig te zijn. De Zweed zou beter ingezet kunnen worden als vervanger van Sneijder, op 10 dus. Ajax heeft als rechtsbuiten verder nog Dennis Rommedahl, die bij PSV nogal eens de bijnaam Rennis Dommedahl van de tribune hoorde komen. De Deen is nog altijd erg snel en mikt nog altijd 8 van de 10 voorzetten ver voorbij de beoogde medespeler. Leuk voor als Ajax op de counter speelt, maar dat is nu juist tegen de Amsterdamse principes.

De spelers Mitea, Leonardo en Manucharyan brengen hun contract grotendeels door in de lappenmand en zullen dus zeer waarschijnlijk weer niet veel bijdragen aan de prestaties van Ajax dit seizoen. Of de jeugdige John Goossens dat wel al zal kunnen, valt sterk te betwijfelen.

Probleempunten

Uit dit overzicht blijkt dat de selectie van Ajax slecht in balans is: zo zijn er vijf spelers die als linkermiddenvelder kunnen spelen, waarvan er maar één voldoet. Er is maar één speler die als creatieve aanvallende middenvelder kan spelen en die mag dat niet. De verdediging wordt bij elkaar gehouden door Jaap Stam: mét hem kraakt de boel hevig, bij zijn afwezigheid is het instortingsgevaar groot. Zonder Davids mist bovendien de extra ervaring in het elftal. Ajax hield in de eerste vier competitiewedstrijden alleen de nul uit bij Heracles Almelo, al moest Everton daarvoor een penalty missen. De Graafschap, Groningen en Heerenveen mochten doelman Stekelenburg al passeren.

Ajax heeft veel moeite om de aanvallers te bereiken. Vervelend genoeg lopen daar nu juist de beste spelers rond: bij namen als Huntelaar en Suarez ga je spontaan likkebaarden, Bakircioglu heeft zich bij Twente bewezen en Luque heeft toch naam gemaakt in een glorierijk verleden.

Conclusies

De onzekerheid in de defensie gaat een groot probleem worden voor Ajax. Niet alleen zal men onnodig veel tegendoelpunten krijgen, ook zorgt de onrust achterin voor minder druk op de verdediging van de tegenstander. Tel daarbij op dat er te weinig spelers rondlopen die van achteruit iets kunnen creëren en het is duidelijk dat Ajax erg veel zal moeten vertrouwen op het toeval.

De doelpunten gaan zeker komen: Huntelaar is altijd wel goed voor 20 tot 25 goals omdat hij niet veel kansen nodig heeft. Suarez is een speler die als hij eenmaal in balbezit is zeer onvoorspelbaar is en met zijn individuele kwaliteiten zelf kan scoren en medespelers kan bedienen. De voorzetten van Rommedahl die wél aankomen, leveren dus zeer waarschijnlijk regelmatig goals op en ook de traptechniek van Bakircioglu zal hard nodig zijn. Zoals gezegd is de grote belemmering echter dat de bal dan eerst bij die spelers moet komen. Veel ploegen verdedigen tegenwoordig erg stug, waardoor Ajax met voorspelbare aanvalspatronen niet door de muren heen zal kunnen breken.

In mijn voorspelling voor het seizoen 2007-2008 heb ik Ajax op de vierde plaats gezet. Niet alle Ajax-fans zullen het daarmee eens zijn, maar met bovengenoemde problemen en een zeer matig bezette reservebank zou het verwonderlijk zijn als Ajax kampioen wordt. Verschillende theorieën doen de ronde dat volgend seizoen de nieuwe trainer mag gaan bouwen aan een nieuw kampioensteam met het geld dat nu over is gebleven van de lucratieve transfers. Dat zou bijvoorbeeld Co Adriaanse kunnen worden, die een goede band met Martin van Geel heeft, of Marco van Basten, die ongetwijfeld ooit nog als trainer bij Ajax aan de slag wil.

Rubriek: Voetbal

Reageren is momenteel niet mogelijk.